DTV eBook - Thư Viện Sách Truyện Tiểu Thuyết Văn Học Miễn Phí Tải PRC/PDF/EPUB/AZW

Mục lục truyện
Chương 9

Chương 9: Tiếp Tục bị Hành Hạ

Chiếc xe cứu thương cũ mèm bấm còi chạy vun vút qua các đường phố Thượng Hải. Tôi được đặt nằm trên cáng và đặt ngay trên sàn xe. Bên cạnh tôi là mụ cai ngục ngồi ngay trên ghế xếp. Xe cứu thương nhưng bên trong xe chẳng sạch sẽ chút nào. Tôi nhắm mắt lại, phần để tránh cái nhìn của cai ngục cứ nhìn tôi chằm chặp, phần để có thể tập trung suy nghĩ.
Tôi hết sức thất vọng và buồn chán vì tôi lại bị xuất huyết ngay vào lúc cuộc thẩm vấn tôi chờ đợi từ lâu bắt đầu tiến đến giai đoạn gay cấn nhất. Và tôi cũng lo lắng tự hỏi không hiểu có phải tôi bị khối u ác tính hay không? Ý nghĩa về cái chết lởn vởn trong đầu óc tôi. Xem ra cái chết cũng không đáng sợ đối với tôi. Dù sao, tôi có chết thì đó cũng là lẽ tự nhiên và không thể tránh được. Tôi đã sống thì tất có ngày phải chết. Là một người Trung Hoa, tôi tin là cái chết của tôi cũng chỉ là một sự ngưng nghỉ tạm thời. Bởi vì tôi sẽ còn tiếp tục sống nơi con tôi, cháu tôi, từ thế hệ này qua thế hệ khác, như một dòng nước trôi chảy không cùng, không dứt. Nhưng cứ mỗi khi nghĩ đến con gái tôi là trái tim tôi lại se sắt buồn đau! Nó có còn sống không? Số phận tương lai của nó sau cuộc Cách mạng Văn hóa sẽ ra sao?
Chiếc xe cứu thương thình lình thắng gấp. Tôi nghe tiếng loa từ xa đang phát thanh chỉ thị của Mao “Đào sâu đường hầm, trữ hạt giống khắp nơi và đừng bao giờ mưu bá đồ vương”. Khi chiếc cáng được đưa ra khỏi xe, tôi thấy một số nam tù nhân tuổi còn trẻ, đầu bị cạo trọc lóc đang bị cai ngục dẫn đi gần chỗ bệnh xá. Họ vác cuốc, xẻng và những cái sọt lớn. Mỗi người đeo lủng lẳng trên vai cuốn “Mao tuyển” cột vào một sợi dây nhỏ. Hình như họ đang trên đường đi “Đào sâu đường hầm” ở đâu đó đằng sau bệnh xá. Chỉ thị của Mao luôn luôn được tuân thủ và được thực hiện ngay lập tức. Nhưng nom họ gầy ốm hốc hác thế kia thì không hiểu làm thế nào họ có thể đảm đương được công việc tay chân nặng nhọc. Hình dạng tiều tụy, nét mặt tuyệt vọng đầu cúi gằm. Tất cả những cái đó gợi cho tôi nhớ mình cũng giống y như họ – một phi bản vị (non-person) – không một chút quyền gì và hoàn toàn không thể làm chủ vận mệnh của mình. Tôi ngoảnh mặt đi để khỏi phải nhìn cảnh những người đang tàn tạ sụp đổ. Và lần đầu tiên tôi sung sướng vì đã được biệt giam trong một xà lim không có kính soi, để khỏi nhìn thấy khuôn mặt tiều tụy, thảm đạm của chính mình, để giữ được cái ảo tưởng mình cao giá lắm.
Tôi được đặt nằm trong khu những trường hợp cần giải phẫu trong một phòng nhỏ, giường được kê khít khít chỉ cách nhau chừng một tấc. Giường tôi nằm gần ngay cửa. Gió lạnh thổi vào cũng mạnh nhưng không đủ sức để xua tan mùi máu, mùi nước tiểu, mùi thối, mùi hôi hám của những cơ thể lâu ngày không được tắm, giặt. Phía bên kia giường tôi là một người đàn bà nằm nửa tỉnh nửa mê đang rên rỉ. Rõ ràng là mới đưa từ phòng mổ về. Tôi tự hỏi không hiểu sao tôi lại bị đưa vào phòng hồi sinh của những người mới bị giải phẫu như thế này. Hay bác sĩ bệnh xá nhà tù có ý định sẽ giải phẫu tôi? Nếu vậy thì cực kỳ nguy hiểm. Trong một xã hội phân cấp một cách chặt chẽ này thì sự săn sóc y tế dành cho một người tù nhất định là phải hạng bét, rất tệ hại.
Tuy nhiên, mấy ngày liền, tôi chỉ được chích thuốc. Các bác sĩ đã kiểm soát được sự xuất huyết. Tôi cảm thấy đã khoẻ hơn vì được nằm nghỉ và được ăn uống khá hơn. Một buổi chiều, cùng với bữa cháo, tôi được trái chuối chín nhừ đến nỗi vỏ đã thâm đen rồi. Tôi ngạc nhiên vì chính phản ứng của mình trước trái chuối nom tệ hại như vậy. Và, ôi sung sướng, ngon ngọt biết bao nhiêu khi được ăn trái chuối đó.
Vài ngày sau, chứng xuất huyết tử cung của tôi đã ngừng hẳn. Chính cô bác sĩ đã săn sóc cho tôi khi tôi bị sưng phổi vào mùa đông năm 1967 đến tận trại bệnh thăm tôi. Cô dắt tôi vào một căn phòng nhỏ và nói với tôi cô đang vận động để đưa tôi đến một bác sĩ chuyên khoa phụ sản tại một bệnh viện thành phố. Nhưng lúc đó các bệnh viện ở Thượng Hải do các “ông kẹ” Vệ binh đỏ và các “ông bà Cách mạng” kiểm soát, nên đã từ chối điều trị cho “kẻ thù giai cấp”.
- Theo bác sĩ thì tôi bị bệnh gì? - Tôi hỏi cô bác sĩ.
- Có thể là khối u nhưng cũng có thể chỉ là triệu chứng mãn kinh.
- Có thể là khối u độc không, thưa bác sĩ?
- Không thể kết luận gì được khi chưa làm thử nghiệm sinh thiết (Biopsie).
- Tôi không thể chết – tôi nói – nhưng tôi không nên chết khi trường hợp của tôi chưa được làm sáng tỏ. Tôi không thể để cho cái đám mây đen nghi ngờ độc hại kia che phủ đời con, đời cháu tôi. Nó có thể phá hủy hạnh phúc của chúng. Ngoài ra, tôi muốn nóng lòng được gặp mặt con tôi. Tôi nhớ nó quá sức. - Tiếng nói của tôi thổn thức, run rẩy và nghẹn ngào đến nỗi không thể nói tiếp được nữa.
Cô bác sĩ đặt tay lên vai tôi tỏ dấu thông cảm và nói:
- Trong báo cáo gởi về cho nhà tù số 1, tôi sẽ nhấn mạnh việc phải cung cấp cho bà những thức ăn khá hơn.
- Thưa bác sĩ, xin bác sĩ làm ơn cho tôi biết phải làm sao để có thể khỏi chết trong lúc này?
- Họ dọn cho cái gì ăn thì cố mà ăn cho hết dù đó là thức ăn không ngon lành. Không ngon nhưng ít nhiều nó cũng có chất bổ dưỡng. Giữ tinh thần lạc quan.
Lòng tôi cay đắng đến nỗi khóc cũng không khóc được nữa. Và cô bác sĩ cũng rơm rớm nước mắt, khẽ nói với tôi: “Chúa phù hộ cho bà”.
Một tuần lễ sau, tôi bị đem trả lại nhà tù số 1. Mỗi ngày tôi được hai bữa cơm và một chút thịt hoặc cá lẫn trong bắp cải luộc vào bữa ăn sáng. Thịt thường khi nhiều mỡ quá, cũng có khi da heo làm lông vẫn chưa sạch, cá thì chẳng bao giờ tươi. Nhưng nhớ lời bác sĩ dặn, tôi cố ăn bằng hết.
Anh bác sĩ trẻ ở nhà tù đã cho phép tôi dùng tiền mà tôi mang theo lúc bị bắt để mua thuốc Vitamin. Một gã cai ngục đến ngân hàng rút tiền và mua cho tôi dầu cá viên và vitamin B1. Tôi rất cần vitamin C nhưng lùng khắp Thượng Hải mua không ra.
Phản ứng của cai ngục không giống nhau trước sự kiện tôi được đối xử khá hơn chút. “Bọn người theo Mao” không giấu giếm sự bực bội của chúng trước sự kiện nhà cầm quyền nhà tù cho phép tôi cải thiện bữa ăn và được mua thuốc vitamin. Mỗi khi có dịp, không khi nào chúng quên chửi bới, la hét, xô đẩy thô bạo, nghĩa là chúng ngược đãi tôi mỗi khi có thể. Khi tôi rời xà lim để đi tập thể dục hoặc đi để bị điều tra, chúng xô đẩy cho tôi ngã dúi ngã dụi, chúng bẻ tay, chúng đá đạp. Tôi có nhờ chúng mua thuốc vitamin, chúng chẳng những từ chối mà còn la lên: “Mày ăn vitamin như ăn cơm ấy hả?” hoặc “Mày tưởng nơi đây là viện điều dưỡng chắc ?”
Những cai ngục “hiền hậu” thì vẫn cứ tuân lệnh bác sĩ, mua thuốc cho tôi mà không có vấn đề gì. Mỗi khi tôi hết vitamin và nhờ là họ mua giúp liền và họ mua có khi hai ba hộp một lúc. Một số ít cai ngục – mà tôi nghĩ là “thân Lưu Thiếu Kỳ” còn mua cho tôi nhiều chai vitamin một lúc. Có khi họ còn mua cho tôi cả gói bột Glucose và nhét vội qua cửa sổ xà lim để bọn cai ngục khác khỏi nhìn thấy.
Một ngày sau khi tôi ở bệnh viện về xà lim, cai ngục đã đem giấy, bút, mực đến và bảo: “Viết tự thú đi. Điều tra viên đang chờ đấy!”
Mở xấp giấy ra, tôi thấy thay vì là giấy trắng như hồi năm 1966, khi tôi phải kê khai lý lịch thì lần này, ở trang một, phía dưới chữ “chỉ thị tối cao” có đoạn trích của Mao được đóng khung cẩn thận:
“Chúng chỉ được phép tỏ ra quỵ lụy và tuân phục, không được để cho chúng hành động, nói năng lộn xộn, tùy tiện”. Ở dưới cuối trang giấy, chỗ tù nhân ký, có ghi “chữ ký của phạm nhân”.
Phản ứng tức khắc của tôi trước chữ “phạm nhân” là sự tức giận. Tôi quyết định sẽ không ký tên tôi dưới chữ đó. Nhưng sau một vài phút đắn đo suy nghĩ tôi đã tìm ra cách để trả đũa bọn này. Dưới câu trích của Mao đã được in sẵn phía dưới chữ “chỉ thị tối cao”, tôi viết thêm một câu trích khác cũng của Mao trước khi viết gì thì viết. Câu trích của Mao tôi lấy ra từ bài chính luận “Bàn về mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân” câu đó như thế này: “Nếu là phản cách mạng thì dứt khoát ta phải đàn áp. Nếu là ta sai lầm thì dứt khoát ta phải sửa sai”.
Tôi đã viết lại chuyến đi châu Âu sau cùng với ông nhà tôi năm 1956. Tôi đã kê khai những nước mà tôi đã đến trong chuyến đi đó, những hoạt động mà tôi còn nhớ cũng như tên những người tôi đã gặp. Về những câu chuyện mà chúng tôi đã nói, tôi chỉ nói rằng: chỉ nói chung chung, không đề cập đến vấn đề chính trị. Lúc viết gần xong, tôi chợt nhớ ra hai biến cố quan trọng có tầm cỡ quốc tế đã xảy ra vào thời điểm đó: Vụ nổi dậy ở Hungari và vụ kênh đào Suez4. Tôi không “bình luận” nhiều về vụ Hungari nhưng về vụ thứ hai được tôi cho là đề tài của hầu hết các câu chuyện với các bạn bè tôi. Và coi như biến cố này không liên quan gì đến Trung Hoa Cộng sản. Ở cuối trang chỗ ghi “chữ ký của phạm nhân” tôi đã ghi thêm “chưa bao giờ phạm tội”. Rồi mới ký tên. Và trao lại xấp giấy cho cai ngục khi trực. Ngay chiều hôm đó tôi bị gọi lên thẩm vấn.
Trừ tên lính trẻ, cũng vẫn mấy người hôm trước có mặt trong phòng. Mặt người nào cũng tỏ ra cau có khó chịu, một phản ứng mà tôi dự đoán trước khi tôi quyết định phản đối sự cố ý gán ghép tôi là tội phạm trong khi tôi chẳng phạm tội gì. Không đợi điều tra viên ra dấu, tôi cúi đầu chào chân dung của Mao ngay. Câu trích của Mao mà điều tra viên bắt tôi đọc là “để chống lại lũ chó săn của đế quốc và những kẻ đại diện cho quyền lợi của bọn địa chủ và bè lũ Quốc Dân Đảng phản động, chúng ta phải sử dụng chuyên chế để trấn áp chúng. Chúng chỉ được phép tỏ ra quỵ lụy và tuân phục, không được để cho chúng hành động, nói năng lộn xộn, tùy tiện”.
Trước mắt điều tra viên là những trang giấy tôi đã viết. Sau khi tôi ngồi xuống, tên điều tra viên đập bàn, nhìn trừng trừng vào tôi. Rồi hắn đập bàn và quát to, tay chỉ vào tờ giấy:
- Mày làm gì thế này? Mày tưởng đây là chỗ để chơi đấy hả?
Tôi làm thinh. Ông công nhân già nói:
- Thái độ của mày không nghiêm túc.
Tên công nhân trẻ tiếp liền:
- Nếu mày không thay đổi thái độ thì mày đừng hòng ra khỏi nơi này.
Trước khi tôi kịp nói gì thì tên điều tra viên đã liệng tập giấy tôi viết rớt tung toé xuống sàn và đứng lên, nói: “Về xà lim, viết lại!” Một gã cai ngục đứng sẵn ở cửa nói vọng vào “đi ra!” Tôi theo hắn quay về xà lim. Lần này cuộn giấy trao cho tôi cũng giống cuộn giấy trước, nghĩa là vẫn câu trích của Mao ở đầu trang và vẫn “chữ ký của tội phạm” ở cuối.
Tôi quyết định cứ tiếp tục cuộc chiến đấu cho tới cùng. Tôi không ngần ngại lặp lại y nguyên: cũng thêm câu trích bữa trước, cũng vẫn thêm “chưa phạm tội gì” vào chỗ “chữ ký của phạm nhân”. Và nội dung lời khai cũng tương tự như lần trước vì tôi có một trí nhớ khá tốt. Ngày hôm sau, tôi trao lời khai cho cai ngục. Và cũng hầu như ngay sau đó tôi được gọi lên thẩm vấn. Cũng y như lần trước, sau các “thủ tục”, điều tra viên đã liệng các tờ khai của tôi tung toé xuống đất và bắt về viết lại.
Tôi trở về xà lim và lặp lại y nguyên. Và cũng được gọi lên liền. Lần này, điều tra viên nói với tôi:
- Mày khùng hả? Có lẽ phải đưa mày đến bệnh viện tâm thần, nhốt mày vào cùng với lũ người điên!
- Tôi chẳng khùng mà cũng chẳng điên – tôi đủng đỉnh đáp – nếu các ông không thỏa mãn với những gì tôi viết thì các ông cứ chỉ ra những chỗ sai lầm của tôi. Tôi rất sung sướng để sửa chữa lại nếu nó sai thật!
- Tại sao mày còn thêm một câu trích của Mao Chủ tịch vào chỗ đã có một câu in sẵn ở đó? Tại sao mày thêm vào cái gì ở cái chỗ chữ ký ấy nữa?
- Tôi chỉ cố gắng làm cho lời khai của tôi phản ánh một cách chính xác hơn những sự kiện có thật, đã xảy ra – tôi nói – tôi muốn nhắc nhở các ông rằng Mao Chủ tịch lãnh tụ tối cao của chúng ta đã kể rằng phải sửa sai nếu ta có sai lầm. Tôi mong các ông thực thi chỉ thị của Mao Chủ tịch và sửa chữa sai lầm của các ông trong trường hợp của tôi. Còn về việc thêm vào chỗ chữ ký thì đúng là câu đó của tôi vì thực sự tôi không phải là phạm nhân. Hay nếu các ông cứ muốn gọi là phạm nhân thì phải là phạm nhân chưa phạm tội gì. Bởi vì tôi thật sự chưa phạm tội gì.
Điều tra viên không quát tháo nữa. Hắn nói:
- Thay vì cung khai tội lỗi của mày, mày lại đi giở lý sự cùn cho mất thì giờ.
- Tôi chưa phạm tội gì bao giờ. Nếu các ông cứ nhấn mạnh vào cho tôi phạm tội thì tôi cũng phải tích cực chứng minh là tôi chưa phạm tội gì, tôi vô tội. Và đồng thời các ông cũng nên tích cực đưa ra bằng chứng chứng minh tôi phạm tội gì.
- Chúng tao sẽ đưa ra bằng chứng! Chúng tao sẽ chứng minh. Nhưng chúng tao muốn mày tự giác, muốn cho mày một cơ may hưởng sự khoan hồng.
- Tôi đã chẳng từng nói đi nói lại với các ông bao nhiêu lần rồi là tôi chưa phạm tội gì? Tôi đã chẳng ký vào một tờ cam kết sẵn lòng bị xử bắn nếu các ông đưa ra được bằng chứng chứng minh tôi có tội?
- Mày định giở trò tháu cáy, bịp bợm ra đây hả – tên công nhân trẻ nóng nảy cắt ngang vào một câu – Được, chúng ông sẽ xử bắn mày đúng lúc.
Điều tra viên nói tiếp:
- Về xà lim, viết lại bản cung khai.
Tên thư ký trao cho tôi xấp giấy. Tôi theo cai ngục về xà lim. Nhìn vào xấp giấy lần này, tôi thấy là một xấp giấy trắng từ đầu đến cuối, không có câu trích của Mao và cũng chẳng có “chữ ký của phạm nhân” ở dưới. Tôi lại viết bản cung khai. Hai ngày sau tôi trao xấp giấy viết cho cai ngục.
Đối với những ai chưa đụng đầu với hạng người như “lũ người theo Mao” thì nỗ lực kiên trì chống lại những kẻ hành hạ ngược đãi tôi thật vô ích chẳng đi đến đâu. Nhưng chúng là một thứ “du côn” loại đặc biệt. Nếu cứ để cho chúng mặc sức, tùy thích chửi bới, nhục mạ mình thì chẳng khác nào khuyến khích chúng làm tới. Đời sống của tôi ở trong nhà tù này có thể nói là đã đến mức cùng rồi. Đằng nào phải chết dại gì câm nín mà chết? Ngoài ra, mỗi lời tôi nói ra điều được ghi lại. Là một người lạc quan, tôi hi vọng rằng một ngày nào đó, có những người đàng hoàng, hiểu biết, được chỉ định để điều tra trường hợp của tôi thì những gì tôi đã nói sẽ giúp họ đi tới kết luận đúng đắn.
Mấy ngày trôi qua, ngày nào tôi cũng chờ để bị kêu lên thẩm vấn, nhưng vẫn không thấy bị gọi. Một hôm vào buổi sáng, một gã cai ngục thuộc vào loại thô bạo cùng với một mụ “lính cái” đánh đập tôi bữa nọ đã tới cửa xà lim của tôi. Chúng mở toang cửa xà lim ra và quát lên: “Đi ra”.
Tôi đang lúi húi tìm cuốn Mao tuyển thì con mụ “lính cái” bước vào xà lim, giật cuốn sách trên tay tôi, ném xuống giường, mụ xô tôi một cái. Vì bị bất ngờ, nên tôi suýt té. Mụ nói: “Đến đó mày không cần đến cái này nữa”. Mụ bẻ quặt hai cánh tay tôi ra sau lưng. Gã cai ngục vào xà lim, choàng còng số 8 vào cổ tay tôi. Con mụ “lính cái” xô tôi một cái thật mạnh làm tôi ngã chúi xuống. Khi tôi lấy lại được thăng bằng, đứng lên, mụ lại dúi tôi một cái nữa và quát: “Nhanh lên!”
Tôi theo mấy tên cai ngục ấy ra khỏi khu giam giữ nữ tù nhân đi ra phía cổng chính. Điều tra viên, tên công nhân trẻ tuổi và những người khác đã đứng đợi. Một chiếc xe đã nổ máy chờ sẵn ở đó. Tên điều tra viên nói: “Lên xe, ngồi vào giữa!”
Tôi lên xe, chui vào hàng ghế sau, ngồi chỗ giữa. Hai tay bị còng quặt ra sau lưng khiến tôi phải ngồi rướn thẳng người lên. Cảm tưởng đầu tiên của tôi là ngạc nhiên về tấm nệm xe: sao nó êm quá, nhún quá! Lâu lắm rồi tôi không được ngồi trên cái nệm êm như vậy. Tên kiểm tra viên và tên công nhân trẻ ngồi hai bên, kẹp tôi ở giữa. Người kia ngồi ghế trước với tài xế. Chiếc xe vọt nhanh qua khỏi cổng nhà tù.
Họ chở tôi đi đâu vậy? Có phải chúng thực hiện lời đe dọa là nhốt tôi vào nhà thương điên? Tôi không nghĩ là chúng đem tôi đi xử tử vì một hoạt động như vậy sẽ được thực hiện vào ban đêm ngay trong khuôn viên nhà tù, và lại nếu có giết tôi thì chúng hết hi vọng tôi tự khai tự thú gì cả. Nhất định chúng sẽ để tôi sống và hành hạ đủ điều để hy vọng đạt được mục đích của chúng. Tôi nghĩ rất có thể chúng sẽ đưa tôi đến nhà thương điên. Tôi sẽ khó khăn hơn khi phải tiếp tục cuộc chiến. Tiếng la hét, khóc lóc trong nhà thương điên sẽ làm cho tôi rầu phát bệnh mà chết. Tuy nhiên tôi cũng nhận ra ngay là chiếc xe không chạy trên đường phố dẫn ra ngoài thành phố để đến nhà thương điên.
Đây là một chiếc xe của quan chức cấp cao, có màn lụa xanh căng che cửa kính xe. Qua tấm màn tôi thấy thấp thoáng xe chạy qua khu thương mại, hướng về phía tây thành phố. Chỉ có ít xe cộ và người qua lại trên đường phố. Những phố xá quen thuộc đã làm sống dậy trong lòng tôi biết bao kỷ niệm. Xe chạy chỉ cách ngôi nhà của tôi có một khu phố, và qua chỗ trường Cao đẳng y tế số 1. Chỉ mới đây, vào một buổi chiều chạng vạng, tôi gặp Winine ở đây, sau đó tôi bị dính lôi thôi vào cuộc Cách mạng Văn hóa. Vậy mà giờ đây tôi có cảm tưởng như việc ấy đã xảy ra trước. Tôi tự hỏi không hiểu lúc này chị ấy ra sao hay là chị ấy cũng đã phải đi tới một trong những “Trường Cảnh Bộ” mà tôi đã đọc thấy trên báo. Chiếc xe từ từ chạy chậm lại và rẽ vào trường kỹ thuật, nơi tôi đã phải dự một cuộc mít tinh đấu tố đầu tiên mà đối tượng là Đào Phương, trưởng phòng kế toán cũ của tôi. Và cũng từ nơi đây, tôi đã bị chở thẳng đến nhà tù số 1 vào đêm 27 tháng 9 năm 1966. Bây giờ đã đầu tháng 3 năm 1969. Những lời tố cáo quàng xiên, bậy bạ là tôi đã phản bội quê hương vẫn còn treo lơ lửng trên đầu.
Vài người đang dửng dưng trong ánh nắng vẫn còn lợt lạt, tuy là nắng đầu xuân. Một trong số ấy mở cửa xe và dẫn tôi vào một phòng nhỏ. Một người khác đi sau, nhấn cho đầu tôi cúi gục xuống mà đi. Vì vậy, tất cả những gì tôi thấy chỉ là những cái cẳng người ta bước trước mặt tôi. Tôi nghe thấy tiếng mở khóa khi tôi vừa đến cửa một văn phòng. Tôi bị nhốt một mình trong căn phòng ấy.
Cả căn phòng chỉ có một cái ghế dài bằng gỗ kê ở một chỗ đầy bụi. Cửa sổ bị dán kín mít không cho nhìn ra ngoài. Trong phòng, trên các bức tường, báo “đại tự” dán kín từ trên trần nhà xuống đến sàn nhà. Và còn cả đống gom ở góc phòng. Có những tờ báo xem chừng viết đã từ lâu. Có những tờ bị xé dở dang. Các tờ báo lộn xộn, chồng chất lên nhau. Khi cánh cửa mở ra để cho tôi vào, gió đã thổi làm một vài tờ rớt xuống nền nhà.
Tôi ngồi lên ghế đưa mắt nhìn các “báo đại tự”. Dần dần tôi nhận ra là có nhiều tờ báo mới được viết, dán vào đây để “dành riêng” cho tôi đọc. Cũng có những tờ đã viết từ cách đó hai năm rưỡi rồi. À, thì ra bây giờ họ bắt đầu “tâm lý chiến” với tôi đây. Tên của những người ký trên các báo ấy phần lớn là tên của những nhân viên cũ của hãng Shell. Có vài tờ chỉ do một người ký tên. Có vài tờ do một nhóm ký tên. Nội dung của các bài báo ấy là tố cáo hãng Shell, tố cáo ông nhà tôi và tố cáo chính tôi. Những cái gọi là “tội” được kể ra thì nhiều lắm. Có những sự kiện bị bóp méo, bị xuyên tạc. Có những sự kiện hoàn toàn bịa đặt. Tên của những người bạn của vợ chồng tôi, tên của ba công dân Anh kế tục nhà tôi làm tổng quản lý đều được nêu ra như là những “sĩ quan tình báo” đã được cho là hợp tác với tôi rất mật thiết. Trên một vài tờ, có hài danh của ông Scott và bà Austin. Người phụ nữ gốc Bạch Nga, thư ký tại hãng Shell thì được vinh dự tặng cho cái danh hiệu rất xôm là “gián điệp hai mang” của Liên Xô và Anh quốc.
Tôi nhắm mắt lại để khỏi phải nhìn những lời láo toét thô bỉ ấy. Trong lúc nhắm mắt ngồi đợi, tôi lắng nghe những tiếng động để cố đoán xem những gì đang diễn ra ngoài kia. Khi nghe tiếng chân người, tôi gõ cửa.
- Mày muốn gì? - Tiếng đàn ông hỏi.
- Làm ơn cho tôi đi tiểu.
Cánh cửa do một mụ đàn bà mở và mụ dẫn tôi ra sân sau. Chúng tôi đi qua một khu có lẽ là nơi dùng làm phòng ngủ vì tôi thấy các dãy giường cá nhân kê khít rịt. Sau này tôi được biết là nơi đây được dùng làm nơi giam giữ và cải tạo, giáo dục chính trị cho các cựu công nhân hãng Shell năm 1966. Những buổi nhồi sọ chính trị lê thê bất tận. Những buổi hành xác bằng “lao động chân tay” rã rời một cách vô ích. Trong phòng ngủ lúc này không có ai hết. Cách đó xa xa, tôi thấy có tiếng đàn ông đang nói trong một buổi họp. Tôi đoán có lẽ những người ở phòng ngủ này đang họp mít tinh.
Ra khỏi cầu tiêu, tôi không bị dẫn trở lại phòng có báo đại tự lúc nãy nữa mà thẳng đến hội trường, nơi mà năm 1966 các cựu công nhân hãng Shell và tôi đã họp. Lại có một người đàn ông đi sau lưng tôi và nhấn cho đầu tôi phải cúi gục xuống. Hai mụ đàn bà nắm hai cánh tay tôi và đẩy tôi đi tới cho nhanh, bởi vậy cái còng số 8 cà mạnh vào cổ tay làm cho tôi cảm thấy đau. Họ làm cho có vẻ động tác quân sự. Những mụ đàn bà nào ở Trung Hoa lúc đó muốn tỏ ra “cách mạng cùng mình” thì cũng đều có lối hành xử lố bịch và thô bạo như vậy cả.
Tôi bị đưa đến trước hội trường, vừa bị lôi kéo vừa bị xô đẩy cứ như thể tôi là một cái bao cát. Gã đàn ông liên tục nhấn cho đầu tôi cúi gục xuống để không nhìn thấy gì xung quanh. Tôi được nhấn cho ngồi xuống. Gã đàn ông kia cũng ngồi xuống cạnh tôi, không ngừng nhấn đầu tôi xuống và còn nhấn cho mạnh thêm nữa là khác.
Ngay khi vừa ngồi xuống, tôi liếc xéo được một cái thật nhanh và thấy trong phòng đầy những người ngồi xệp xuống sàn. Những người trong phòng hô lên những khẩu hiệu đã quá nhàm tai tôi rồi. Có đến khoảng hơn một phút, dường như họ hô những khẩu hiệu đả đảo tôi và đòi tiêu diệt tôi. Tôi nghe thấy tiếng bước chân đi tới. Tiếng hô khẩu hiệu tắt lịm. Tiếng nói của một thanh niên nam cất lên, phát biểu với đám mít tinh.
- Nó đây! - hắn gầm lên – tôi hình dung hắn đang lấy tay chỉ vào tôi đang bị bẻ cúi đầu cho gục xuống – Chúng tao đã đem con mụ tới đây để những lời tố cáo sẽ bóc trần con mụ đó ra cho nó thấy nó là đứa nào. Con mụ đó sẽ được cho thấy là chúng tao đã biết tất cả mọi bí mật, mọi ý đồ sâu hiểm, độc địa của nó. Tất cả tụi chúng đều đã dính dáng xa gần đến cái ý đồ của bọn đế quốc nhằm phá hoại Chủ nghĩa Xã hội ở Trung Hoa. Ở một mức độ nào đó, tất cả tụi bay đều có tội, bởi vì tụi bay đều đã làm việc cho một xí nghiệp đã bóc lột nhân dân Trung Hoa từ đầu thế kỷ tới giờ, và cái xí nghiệp ấy vừa bóc lột lại vừa thu thập tin tức tình báo cho bọn đế quốc. Chức vụ bay càng cao, tội bay càng nhiều. Xí nghiệp ấy đánh giá bay càng cao, tội bay càng nặng. Nhưng, chúng tao, những người làm Cách mạng, chúng tao rất công minh. Nếu tội chúng bay chỉ là 50 phần trăm, chúng tao không trừng phạt đến 50 phần trăm. Nhưng dĩ nhiên, chúng tao có tiêu chuẩn đánh giá riêng của chúng tao. Tiêu chuẩn ấy căn cứ trên lời dạy của Mao Chủ tịch, lãnh tụ vĩ đại của chúng tao.
Trong suốt hai năm rưỡi qua, chúng bay đã được tăng cường giáo dục chính trị kết hợp với cải tạo bằng lao động. Nhiều đứa trong bọn bay đã tiến bộ tốt và chứng tỏ sự giác ngộ Xã hội Chủ nghĩa. Bay hãy tự cởi trói cho mình bằng cách tố cáo kẻ thù để lập công chuộc tội. Trong số tụi bay vẫn có đứa còn ngần ngại. Những đứa đó cũng giống như một ống kem đánh răng vậy, cứ bóp thì mới lòi ra, bóp mạnh thì lòi càng nhiều, không bóp thì tịt. Như vậy – phải bóp, bóp mãi cho đến khi nào ra bằng hết, cho đến khi nào chúng bay khô kiệt mới thôi.
Sắp tới đây sẽ có một số trong tụi bay được cho trở về sum họp gia đình. Đó là tin mừng cho tụi bay. Nhưng nên nhớ là chỉ những đứa nào được chúng tao coi là đáng thì mới được cho về. Những đứa khác sẽ vẫn cứ tiếp tục được giáo dục, cải tạo tiếp. Chúng bay được về sớm hay muộn là tùy chúng bay, hoàn toàn tùy chúng bay.
Tôi biết, tuy diễn giả nói tại hội trường cho tất cả đám cựu công nhân hãng Shell nhưng chủ yếu là nhắm vào tôi. Nhưng đó là lời ăn nói của một thanh niên vô học, hãnh tiến kiếm chác được chút lời địa vị và có tí ti quyền hành nhờ tham gia tích cực vào “hoạt động Cách mạng” của “lũ người theo Mao”. Mấy “ông bà Cách mạng” kiểu này đều là những kẻ ủng hộ hết mình bởi vì chúng đã vớ được một “cơ hội bằng vàng” để leo lên thang tiến thân những địa vị mà trước đó chúng không dám mơ… Cái tên đúng nhất để gọi tụi này là “lũ cơ hội chủ nghĩa ngu xuẩn”, nói nôm na ra là “theo đóm ăn tàn” “theo voi ăn bã mía”. Chúng coi những lãnh tụ của “lũ người theo Mao” – chẳng hạn như mụ Giang Thanh – như là đấng cứu tinh đã nâng chúng lên từ rác rưởi mà chỉ vì không có khả năng nào khác ngoài cái bản năng thấp hèn trí sơ, tài mọn nên chúng phải đời đời trầm luân kiếp rác rưởi nếu chúng không được Giang Thanh Cứu Tinh đưa tay ra tế độ.
Qua những điều “diễn giả” vừa nói, tôi biết những người đang ngồi bệt dưới sàn kia là những cựu công nhân hãng Shell. “Diễn giả” đã kêu gọi, thúc đẩy họ tự cứu bằng cách “tố cáo” và “kết án” tôi. Bất hạnh thay, họ cũng đã hùa theo. Nhưng tôi cũng biết thừa đi, đây chỉ là dàn cảnh, dựng vở. Những công nhân sắp sửa “diễn” đã được “tập” trước và học thuộc lòng “vở” mà các “ông bà cách mạng theo Mao” đã soạn sẵn cho. Mọi động tác, mọi lời nói đều đã được chuẩn bị từ trước. Bởi vì, ngay cả trước khi có cuộc Cách mạng Văn hóa cũng đã có tình hình là không có ai được phát biểu trước quần chúng, nếu nội dung phát biểu chưa được cấp trên, tức là ông bí thư chi bộ “duyệt” trước. Trong thời kỳ “Trăm hoa đua nở” (1956) và sau đây, thời kỳ “Bức Tường Dân Chủ” (1978-1979) Đảng đã “ra lệnh” cho toàn dân phát biểu ý kiến riêng của mình và viết báo “đại tự”. Trong cả hai chiến dịch đó, vì Đảng đã cố ý không – hay là không thể – kiểm duyệt tất cả mọi bài phát biểu và mọi tờ “báo tường”, nên người dân đã “xé rào”, nói quá lằn ranh mà Đảng cho phép và do đó vượt quá tầm kiểm soát của Đảng. Thế là, lập tức Đảng “tốp” trò chơi dân chủ ấy liền.
Những người mà trước kia trong hơn 8 năm trời liền tôi đã từng gặp, từng làm việc chung này, đứng lên – người nọ nối tiếp người kia – để lặp lại những gì đã được viết trên “báo tường” mà tôi đã được đọc lúc ngồi ở phòng đầu tiên, khi mới được chở đến đây. Cái giọng ngập ngừng và sợ sệt của họ đã phát ra những lời dối trá, bịa đặt một cách thô thiển, vụng về với những từ ngữ hết sức xa lạ, kỳ cục đối với họ, đã khiến cho tôi hiểu rằng họ phải trải qua biết bao đau khổ, đắng cay, nhục nhằn. Thống khổ cả về thể xác lẫn tinh thần! Nỗi xúc động nơi tôi không phải là giận hờn các cựu công nhân hãng Shell đã nhục mạ, vu cáo lố bịch cho tôi. Nỗi xúc động nơi tôi là một nỗi buồn da diết, vì “bọn người theo Mao” đã nặng tay xô đẩy nhân dân Trung Hoa. Tôi tập trung tinh thần để lắng nghe, cố gắng để thăm dò cái ý định của “lũ người theo Mao” mà họ đã vô tình lộ ra từng lời từng chữ mà họ đã đặt vào miệng những cựu công nhân hãng Shell. Sàn nhà thì cứng, cổ tôi bị đau vì bị bàn tay thô bạo của gã đàn ông ấn mạnh để cho gục xuống quá lâu. Tôi ngồi xuống co hai giò lên và úp mặt xuống vào hai đầu gối. Trong cái thế ngồi như vậy, tôi liếc nhìn được một phần tấm áo màu xanh chàm bạc phếch của người đàn ông đứng bên cạnh. Vì tôi không có ý ngẩng đầu lên nhìn về phía trước mà cứ úp mặt xuống đầu gối nên bàn tay của gã đàn ông cũng hơi nới lỏng ra một chút. Càng lúc những lời “phát biểu” của các cựu công nhân hãng Shell càng thêm kỳ quái, đến mức trở thành hoang đường. Những điều họ nói ra phi lý và không sao tin được đối với một người có chút ít hiểu biết về thế giới bên ngoài (không phải là Trung Quốc). Tóm tắt lại thì nói chung, đó là những lời tố cáo của những tay mơ hồ không hiểu biết một tí gì về hoạt động gián điệp nhưng lại thích nói về gián điệp. Một “bi kịch về gián điệp” không ra đầu cua tai nheo gì cả. Ngây ngô và ngu xuẩn.
Tôi nghe tiếng anh chàng thanh niên diễn giả lúc này lên tiếng gọi ông cựu trưởng phòng kế toán của tôi, ông Đào Phương. Cái áo xanh mà tôi thấy lúc nãy đứng bên cạnh tôi bỗng bước đi. À, thì ra họ để cho Đào Phương đứng bên cạnh tôi. Tôi tự hỏi tại sao “lũ người theo Mao” lại bố trí ông ta đứng bên cạnh tôi là có ý gì nhỉ?
Ông Đào Phương nói, giọng ấp úng, lắp bắp:
- Như mọi người đều biết, tôi bị bắt ngay từ lúc cuộc Cách mạng Văn hóa khởi phát và bị đưa về nhà tù số 2. Trong lúc tôi ở đó, các giám thị và điều tra viên rất tử tế với tôi, đã giáo dục chính trị cho tôi, nhờ đó tôi đã nâng cao giác ngộ xã hội chủ nghĩa. Dần dần, tôi đã nhận ra sự nghiêm trọng của những tội ác mà tôi đã phạm là chống lại Xã hội Chủ nghĩa và chống lại Đảng. Lòng tôi ao ước được hưởng sự khoan hồng. Vào lúc đó, những cán bộ cách mạng tốt bụng và thông cảm đã đưa tôi về đây và cho phép gia đình được thăm nuôi tôi…
Có lẽ vì quá xúc động, ông không thể nói tiếp. Ngưng một chút, ông nói tiếp: “Thằng con trai lớn của tôi là Đảng viên, con dâu tôi cũng là Đảng viên. Con tôi đã được học cao, hoàn toàn là nhờ ơn Đảng và chính quyền nhân dân đã tạo cho cơ hội. Cả gia đình tôi đời đời nhớ ơn Mao Chủ tịch, lãnh tụ vĩ đại. Tôi không thể tả được ra đây sự thống hối mà tôi đã trải qua khi nhìn thấy vợ, con, dâu, cháu nội… tôi”.
Ông hít một hơi dài, cố nén nhưng không được và đã bật thành tiếng khóc nghẹn ngào, nức nở.
Trong phòng, im lặng – sự im lặng chết chóc – bao trùm. Ánh nắng xuân nhợt nhạt xuyên qua cửa sổ để lại cái bóng của song cửa trên sàn ngay bên cạnh tôi. Tôi cứ ngắm cái bóng ấy từ từ nhích đi, đổi chỗ. Tôi tự hỏi không biết cuộc mít tinh này sẽ kéo dài cho đến bao giờ nữa. Tôi thấy mệt và đói. Nhưng tôi vẫn cứ cố giữ cho mình tỉnh táo, cảnh giác. Chẳng hiểu tại sao tôi lại không nghĩ rằng ông Đào Phương được gọi lên đây không phải chỉ để treo một tấm gương cho tôi soi. Nói cho cùng, tôi làm gì có đứa con nào được Đảng đặc biệt giáo dục.
Khi ông Đào Phương kết luận bài “Từ” của ông, dường như ông đã phải cố gắng lắm lắm mới nói được, như thể một người đã hoàn toàn kiệt sức rồi. Giọng ông run run khi nói: “Vợ tôi, con trai tôi, con dâu tôi đã phê bình quở trách tôi. Các cán bộ cách mạng đã phê bình quở trách tôi. Các cán bộ đại diện cho Đảng và cho Mao Chủ tịch, lãnh tụ vĩ đại đã phê bình, quở trách tôi… Các vị ấy đã cho tôi thấy chỉ còn có một con đường giải thoát là vâng theo lời dạy của Mao Chủ tịch. Tôi đâu thể nào bỏ qua, bất chấp được lời khuyên nhủ, chỉ bảo đúng đắn, chân tình của các vị. Tôi xin tự thú và xin dứt khoát với quá khứ của tôi. Tôi muốn được trở về sống với gia đình tôi. Thú hết các tội của mình ra, đó là con đường độc nhất…”
Ông ta ngưng lại như thể ngập ngừng, do dự không dám tiến tới. Nhưng rồi ông ta quyết định lao vào và nói lớn tiếng, rắn rỏi:
- Tôi đã là một gián điệp cho đế quốc Anh. Tôi gia nhập cơ quan gián điệp đế quốc Anh thông qua sự giới thiệu của chồng người đàn bà này, tức là tên tổng quản lý họ Trịnh. Nay y đã chết. Khi chồng người đàn bà này chết, thì mụ làm chỉ huy của tôi. Khi cuộc Cách mạng Văn hóa vừa khởi phát, mụ dặn tôi không được khai, được thú tội gì hết và hứa cho tôi một một món tiền lớn, nếu tôi kiên trì, đừng tố cáo…
Có chối hay là có đôi co tranh cãi với Đào Phương lúc này, dù có thắng đi nữa, cũng chẳng đi đến đâu. Nhưng tôi thấy cần chấm dứt cái trò hề rẻ tiền này đi. Tôi ngửa mặt lên và cười sằng sặc.
Phản ứng của tôi bất ngờ quá. Trong khoảnh khắc, cả phòng đều lặng như tờ vì choáng váng, sững sờ. Có vài người chạy lại chỗ tôi. Gã đàn ông ngồi đằng sau vẫn nắm đầu tôi lôi xuống. Có tiếng hỏi: “Mày cười cái gì?” Tiếng người khác hỏi: “Sao mày dám cười?” Có tiếng ồn ào từ dưới cuối phòng vọng lên, thậm chí còn có cả tiếng cười khúc khích nữa.
Bầu không khí căng thẳng từ lúc đầu đến giờ bỗng như một quả bóng xì hơi. Tiếng người đàn ông chủ trì cuộc mít tinh quát lên át tiếng ồn ào “Tại sao mày cười? Trả lời tao đi!”
- Khi ông đóng tuồng diễn, ông có mong cho khán giả cười không? Nếu ông đóng hay, người ta cười thì đó là lẽ tự nhiên, và ông phải lấy thế làm thích mới phải chứ? - Tôi đã trả lời như vậy nhưng cái đầu tôi bị bẻ quặp cho cúi gằm xuống đất, hóa ra tôi nói cho cái sàn nhà nó nghe. Tuy nhiên, tôi cũng cố nói cho lớn, nói cho rõ ràng để mọi người trong phòng này cùng nghe thấy tiếng tôi nói. Tôi muốn chứng minh cho các cựu nhân viên hãng Shell biết việc quái gì mà phải sợ “lũ người theo Mao” kia chứ.
- Lôi cổ đi! Lôi cổ đi! - tiếng người đàn ông quát lên. Rồi hắn hô những khẩu hiệu đả đảo tôi để cho mọi người trong phòng hô theo.
Tôi bị kéo xềnh xệch ra khỏi phòng và bị lôi qua sàn. Mà nào tôi có thể trì kéo gì cho cam. Nhưng chúng nó cố ý làm như vậy chỉ cốt để làm nhục. Tôi bị đẩy lên xe. Một bà “cách mạng” đã lấy tay bịt chặt miệng tôi không cho tôi nói trong khi “ông” cách mạng vẫn cứ tiếp tục nhấn mạnh cho đầu tôi cúi gập xuống cằm chạm vào cổ. Đau quá! Tôi bị nhét vào một chỗ ngồi trong xe và phải ngồi cái thế co quắp không được nhúc nhích quậy cựa gì được. Tôi bị kẹp cứng giữa “ông” và “bà” cách mạng. Nhưng tôi cảm thấy khoái trá, thấy lòng thơi thới, nhẹ nhõm hân hoan vì đã biến một cuộc mít tinh được chúng chuẩn bị hết sức kỹ càng, chu đáo thành một trò hề. Tôi tự hỏi không hiểu rồi sự thể sẽ ra sao nếu tôi tiếp tục giữ im lặng thụ động. Tôi không loại trừ khả năng ông Đào Phương đã được “mớm” ý để phê phán và vu cáo cho tôi đặng làm cho những lời dối trá của ông ta có cơ sở. Theo ý tôi có thể đó là lý do khiến cho “Lũ người theo Mao” đã sắp xếp để ông Đào Phương đứng cạnh tôi.
Thật không may cho tôi là lúc trở về xà lim lại nhằm phiên trực của con mụ “lính cái” hách dịch và độc ác. Chẳng cần phải nói là mụ chẳng thèm để phần cơm cho tôi, mụ còn không thèm mở khóa còng cho tôi nữa. Vừa mở cửa xà lim là mụ xô tôi một cái thật mạnh khiến tôi lảo đảo suýt té và đẩy tôi vào xà lim và khóa nghiến cửa lại. Tôi nằm phục xuống giường. Nhưng ngay lúc đó, tôi thấy tiếng bước chân người chạy tới trên hành lang. Gã cai ngục đã áp tải tôi trên xe lúc trở về nay lại xuống gọi tôi lên thẩm vấn. Gã có vẻ rất tất bật vội vã. Tôi thấy khó đi đứng vì gã luôn xô đẩy, lôi kéo. Tới phòng thẩm vấn, tôi mệt muốn đứt hơi và tim tôi đập loạn.
Có không dưới tám người trong phòng thẩm vấn. Bốn người ngồi trên những chiếc ghế đặt đối diện với chân dung của Mao, còn những người khác ngồi quanh điều tra viên.
Tên điều tra viên khoát tay ra dấu cho tôi về phía chân dung Mao. Tôi cúi đầu chào và chệnh choạng gần như mất thăng bằng. Tôi bỗng cảm thấy như trần nhà bồng bềnh trôi. Tôi nhắm mắt lại.
“Đứng nghiêm”. Tôi nghe thấy tiếng nói đó nhưng nghe như văng vẳng từ một nơi nào đó xa xăm. Tôi cố để nói một cái gì đó nhưng không sao nói thành lời được. Tôi ngất đi! Vì đói quá! Khi mở mắt ra, thấy mình nằm trên nền nhà, mụ cai đã đỡ ngang người tôi. Cánh tay tôi bị cái còng số 8 cứa làm cho rớm máu trong lúc tôi bị lôi kéo xô đẩy. Ống tay áo tôi bị xắn lên. Anh bác sĩ trẻ đang đứng cạnh và đang gỡ mũi kim khỏi ống chích. Anh ta gật đầu chào điều tra viên rồi ra khỏi phòng. Mụ cai ngục dựng tôi dậy, lôi tôi lại chỗ ghế ngồi của tù. Và mụ cũng rời khỏi phòng. Tim tôi còn hồi hộp, môi miệng khô rang. Nhưng tôi cảm thấy đã khá hơn, tên điều tra viên thấy tôi đã tỉnh nên hỏi liền:
- Trả lời câu hỏi của tao. Mày có thấy là mấy đứa kia – những công nhân cũ của hãng Shell – sáng suốt hơn mày không? Chúng nó đứng về phía cách mạng vô sản. Chúng nó đã thú nhận hết mọi tội lỗi. Còn mày thì sao? Mày có chịu là như vậy không, có chịu thú nhận tội lỗi của mày không?
Tôi cảm thấy đã khỏe hơn chút. Không hiểu ông bác sĩ đã chích thuốc gì cho tôi. Chắc là “thuốc khoẻ” (Glacose) hay là một loại thuốc kích thích. Nhưng dù thuốc gì đi nữa thì bây giờ tôi đã tỉnh táo, sáng suốt và sẵn sàng chiến đấu. Trước khi tôi kịp trả lời câu hỏi của điều tra viên thì một người nào đó đã hỏi chen vào:
- Lúc nãy mày cười cái gì? Tại tao mày cười? Đâu phải chỗ để mày cười? Đâu phải chuyện để mày cười? Bị tố cáo làm gián điệp cho đế quốc là một tội nặng lắm.
À, ra tiếng nói đó là của chàng thanh niên đã chủ trì và phát biểu trong buổi mít tinh đấu tố vừa rồi. Tôi nhìn anh ta với sự tò mò, ngạc nhiên, thì ra đây không phải là “Ông” công nhân trẻ đã có mặt trong các buổi thẩm vấn trước của tôi. Vậy mà nghe cái giọng và những từ ngữ của họ, tôi lại tưởng cũng chính là một. “Ông” thanh niên trẻ này mặc cái áo cũng may theo kiểu áo của sĩ quan quân đội nhưng trên vè cổ áo không có cấp hiệu quân hàm gì cả. Cái quần của anh ta màu xám đậm may bằng thứ hàng nỉ giá ít nhất cũng 30 đồng (
Đang tải bình luận,....
Mục lục truyện